است . آن نه مكان است : يكى رفارف قدرت است ، ديگر نور عظمت است ، آن معدن استواست . استواى قدم بر قدم است ، عرش به قدم مستوى است . از قهر قدم به لطف قدم ساكن است . آيات متشابه مخبر آن است . مقدّسى كه از مسيس « 1 » حدثان منزّه است ، چنين گويد : « الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى » . « 2 » چون حق خواهد كه از علم قديم خويش خبر دهد از آنچه عالميان را رحمت كند ، تجلّى كند از قدم‌به‌قدم ، از قدم به استوا ، از استوا به نور عظمت ، از نور عظمت به رفارف « 3 » ، از رفارف به عرش ، از عرش به كرسى ، از كرسى به حظيرهء قدس ، از حظيرهء قدسى « 4 » به فردوس اعلى . آنگاه از حس تجلّى شمالى برانگيزد ، معجون به أفانين « 5 » نور ، مطيّب « 6 » به مجامر « 7 » عود جمال و مسك صفات آن شمال كرد ؛ كور عرش و اركان كرسى بگردد . آنگه به اشجار فردوس بگذرد و انهار ( رودها ) آن ، آنگه به بهشت بگذرد و به هفت آسمان به زير آيد . آنگه از مطامع فجر برآيد . شفا دهد به نسيم خويش هر ناتوان خسته را ، و خبر دهد از سرّ جليل مراقبان نور مشاهده را و استنشاق‌كنندگان رايحه وصال را . و آن زبان اسرار است ، كه در دهان انوار است انبيا و اوليا را . حضرت يعقوب ( ع ) چون در بيت احزان اين نسيم را بشنيد . گفت : « إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَ لَوْ لا أَنْ تُفَنِّدُونِ » « 8 » در تفسير است كه پروردگار باد شمالى را فرمود تا بوى پيراهن يوسف بر يعقوب آورد . اين پيراهن ابراهيم بود ، كه جبرئيل ( ع ) از فردوس أعلى آورده بود . و در اين حديث پيراهن فنون اسرار براى عاشقان است . از اين جاى نگار عالم قدس ، عبهر مينوى انس ( ص ) گفت : « انّى لأجد نفس الرّحمن من قبل اليمن » « 9 » و در

--> ( 1 ) . مسيس : دست‌سايى ، دست زدن ، لمس ، مالش . ( 2 ) . طه ، آيه 4 ؛ خداى رحمان كه بر عرش استيلا يافته است . ( 3 ) . رفارف : پشتى ، لبهء بام . ( 4 ) . حظيرهء قدسى : قرارگاه ارواح قدسى است كه انوار قدسى در آن ظاهر مىشود ، و ارواح در آن با بالهاى معرفت و نيروى محبت جولان مىكنند ، و از آن بدايع صفات را مىنگرند . ( 5 ) . افانين : شعاع ، اشعه ، پرتو . ( 6 ) . مطيب : بوى خوش . ( 7 ) . مجامر : جمع مجمر ، عودسوز ، آتشدان . ( 8 ) . يوسف ، آيه 94 . ( 9 ) . محمد ( ص ) ، من نفس رحمان را از جانب يمن يافتم . منابع ديگر حديث عبارتند از : روح الارواح ، ص 563 ، مجموعه رسائل خواجه عبد اللّه انصارى ، ص 170 ، تمهيدات عين القضات همدانى ، ص 326 ، تذكرة الاولياء ، ص 672 ، مجالس سبعه ، ص 67 ، مشارق الدرارى ، ص 219 .